Gerber Dosyası Hazırlama: PCB Üretimi İçin Kontrol Listesi

1. Gerber dosyasının kapsamını doğru belirleyin

Gerber, baskı devre kartının üretim verilerini aktarmak için kullanılan bir formattır. Bakır, lehim maskesi ve baskı yazıları gibi katmanlar ayrı görüntülerle temsil edilir. Ucamco’nun tanımladığı öznitelikler, dosyanın hangi katmana veya nesne türüne ait olduğunu da ifade edebilir. Bununla birlikte katman görüntülerini almak, montaj için gereken tüm belgeleri hazırladığınız anlamına gelmez.

Çıplak PCB üretimi ile komponent dizgisini ayrı teslimler olarak düşünün. Dizgi isteniyorsa BOM, yerleşim koordinatları ve montaj çizimleri de gerekir. Üreticiyle kabul ettiği veri biçimini baştan netleştirin. Projenizde farklı bir üretim veri formatı kullanılıyorsa ikinci bir paketi kontrolsüz biçimde eklemek yerine hangi paketin esas alınacağını belirtin.

2. Dışa aktarmadan önce tasarımı sabitleyin

Üretim çıktısı almadan önce şematik ve PCB arasındaki güncellemeleri tamamlayın, bakır dolguları yenileyin ve tasarım kural kontrolünü çalıştırın. KiCad belgeleri, güncel olmayan dolguların yanlış üretim çıktısı oluşturabileceğine özellikle dikkat çeker. Kural kontrolündeki her uyarı otomatik olarak hata değildir; ancak açıklanmamış bir uyarı üretime devredilmiş bir belirsizliktir.

Bu aşamada kart ölçüsü, montaj delikleri, konnektör yönleri ve kutuyla ilişkili boşlukları tekrar gözden geçirin. Örneğin delik merkezini 1 mm kaydıran mekanik bir revizyon, elektriksel kontrolü geçebilir fakat ürünü kasaya takılamaz hâle getirebilir. Onaylanan tasarıma revizyon kodu verin; üretim dosyalarını bu noktadan sonra alın. Son dakika değişikliği yapılırsa ilgili çıktıları birlikte yeniden oluşturun.

3. Katmanları ve delik verisini birlikte hazırlayın

İki katmanlı bir kart ile dört katmanlı bir kartın teslim içeriği aynı değildir. Tasarımda kullanılan tüm bakır katmanlarının yer aldığını kontrol edin. Lehim pastası katmanları stencil üretimi için anlamlıdır; lehim maskesiyle karıştırılmamalıdır. Delik ve kanal bilgisi için de üreticinin istediği çıktı biçimini kullanın. KiCad, delik verisini Excellon veya Gerber X2 olarak üretebilir.

Aşağıdaki tablo örnek bir kontrol çerçevesidir; üreticinizin kabul koşulları ve kartın yapısı esas alınmalıdır. Dosya uzantısına bakarak karar vermek yerine dosya işlevini ve görüntüsünü kontrol edin.

4. Çıktıyı bağımsız bir görüntüleyicide açın

CAD ekranındaki görünüşü onaylamak yeterli değildir; kontrol edilecek şey gönderilecek dosyalardır. Boş bir Gerber görüntüleyici oturumunda arşivdeki katmanları ve delik verisini birlikte açın. Katmanları tek tek görünür yapın, ardından üst üste inceleyin. Bilinen iki montaj deliği veya kart köşesi üzerinden hizalamayı kontrol etmek, kaymış bir delik çıktısını fark etmeyi kolaylaştırır.

Kart ölçüsünü ölçün ve ayna görünüşü nedeniyle oluşabilecek yanlış yorumları giderin. Bakırın bulunmaması gereken kesik alanlara, maskenin kapatması gereken bölgelere ve okunabilir baskı yazılarına bakın. Güç girişinin kutup işaretini, birinci pin göstergesini ve revizyon yazısını yakından inceleyin. Görüntüleyicinin sorunsuz açması, elektriksel doğruluğun veya üretilebilirliğin onayı değildir; bu kontrol dosya aktarımını doğrular.

5. Üretim notunu ve revizyonu tek anlamlı hâle getirin

Arşiv içinde hem “son” hem “son_yeni” hem de “eski” klasörleri bulunması, üreticiyi tahminde bulunmaya zorlar. Yalnızca onaylanan çıktıyı içeren bir paket hazırlayın. Örnek adlandırma olarak “RV-KONTROL-R03_2026-10-18” kullanılabilir. Üretim notunda kart kodunu, revizyonu, dosya listesini ve teknik iletişim kişisini belirtin; dosya adı tek başına sürüm yönetimi sayılmaz.

PCB kalınlığı, bakır gereksinimi, yüzey kaplaması, kart adedi ve panel beklentisi aynı belgeyle iletilebilir. Özel tolerans veya kontrollü empedans gerekiyorsa bunu genel bir ifadeye bırakmayın; ilgili ölçü ve doğrulama beklentisini görüşün. Sipariş formundaki değerlerle üretim notu çelişiyorsa dosya göndermeden önce düzeltin. Çelişkili iki belgeyi “üretici anlar” varsayımıyla bırakmak karar sorumluluğunu belirsizleştirir.

6. Küçük bir teslim provası yapın

Örnek olarak dört katmanlı, 80 × 50 mm bir kontrol kartının R03 revizyonunu düşünelim. Tasarımcı, üretim klasörünü oluşturduktan sonra arşivi ayrı bir klasöre açar. Dört bakır katmanını sayar, deliklerin konturla hizasını inceler ve üretim notundaki ölçüyü doğrular. Ardından BOM üzerindeki R03 kodunun da aynı teslimi gösterdiğini kontrol eder. Bu kısa prova, gönderilmemiş bir dosyayı veya arşive karışmış eski bir revizyonu yakalayabilir.

Kontrolü mümkünse tasarımı dışa aktaran kişiden farklı biri yapsın. Ekip küçükse ikinci bir kişi yerine kısa bir ara verip yalnızca arşiv içeriği üzerinden tekrar ilerlemek de yararlıdır. Onaylanan arşivi saklayın; sonradan sorulan teknik soruların hangi revizyona ait olduğunu bu kayıtla takip edin.

• Tasarım kontrolü tamamlandı; açık uyarılar gerekçeleriyle kaydedildi.
• Katmanlar, delikler ve kart sınırı gönderilecek arşivden açıldı.
• Ölçü, katman sırası ve özel üretim talepleri birbiriyle eşleşiyor.
• BOM ve montaj belgeleri gerekiyorsa aynı revizyondan üretildi.
• Üreticinin inceleme soruları için teknik sorumlu belirlendi.

Sonuç ve sonraki adım

İyi bir Gerber teslimi, dosyaların aynı revizyona ait olduğu ve üretim taleplerinin açıkça anlaşıldığı bir pakettir. Düzenli adlandırma, bağımsız görüntüleme ve kısa bir kontrol listesi; tasarım ile üretim arasındaki iletişimi daha izlenebilir hâle getirir.